Nazwa "Praga" najprawdopodobniej  wywodzi się od "prażenia", czyli wypalania lasu. Pierwsze pojedyncze wzmianki o Pradze pochodzą z lat trzydziestych XV w.

Ważnym momentem w początkach historii Pragi jest rok 1583 r., kiedy to "wieś Praga" została kupiona przez Jana Zamoyskiego. Hetman podarował ją następnie biskupowi kamienieckiemu - Marcinowi Białobrzeskiemu.
Tzw. Praga Biskupia (w odróżnieniu do Pragi Magnackiej) uzyskała prawa miejskie 7 lat po sąsiednim Skaryszewie, w 1648 r., na mocy decyzji króla Władysława IV. Wtedy ustanowiono używany do dziś herb Pragi. Przestawia on wizerunek Matki Boskiej z Dzieciątkiem, który niejako "spoczywa" na Domku Loretańskim, unoszonym przez dwa anioły. Pozostałe elementy herbu nawiązują do kapituły diecezji kamienieckiej oraz jej ówczesnego biskupa, Michała Działyńskiego, który był właścicielem Pragi w chwili nadawania jej praw miejskich.
Pragi nie oszczędzała historia. Była pustoszona w czasie potopu szwedzkiego (1656 r.), przemarszów wojsk (lata 1702 i 1704) oraz podczas zarazy (1708-1712 r.). Jednakże XVIII w. to przede wszystkim powolne odradzanie się Pragi. W architekturze miasta zaczęły pojawiać się dworki szlacheckie i magnackie.
W 1770 r. Praga wraz z przylegającymi terenami Skaryszewa, Kamionka i Golędzinowa została otoczona wałem sanitarnym, tzw. Okopami Lubomirskiego. Tereny te stały się później centralną częścią Pragi, która została przyłączona do Warszawy w 1791 r.
Rozwój Pragi nie trwał długo. Zakończyła go brutalnie rzeź ludności, dokonana przez wojska rosyjskie generała Suworowa w 1794 r. Kilkanaście lat później, w czasach Księstwa Warszawskiego, rozebrana została większa część praskiej zabudowy. Był to efekt budowania fortyfikacji napoleońskich. Idea przyjęta początkowo przez Prażan z patriotycznym entuzjazmem, okazała się ostatecznie dla Pragi architektoniczną katastrofą. Zniszczeniu uległa sieć ulic oraz m.in. wszystkie świątynie, oprócz Kaplicy Loretańskiej, która została obroniona przez zdesperowanych mieszkańców. 
Powstanie Listopadowe również odcisnęło swoje piętno na wyglądzie dzielnicy. W związku z walkami z armią rosyjską o Olszynkę Grochowską, Wawer i Białołękę zostały rozebrane kolejne domy. Tak uzyskany budulec posłużył powstańcom do sypania szańców.
Kolejne "praskie odrodzenie", przypadające na drugą połowę XIX w., było związane z otarciem dwóch linii kolejowych: Petersburskiej (1862 r.), Terespolskiej (1867 r.) oraz powstaniem stałego mostu Kierbedzia (1859-64 r.).
W 1891 r. do Warszawy włączono Nową Pragę, Szmulowiznę i Kamionek.
Praga przeżywała dynamiczny rozwój. Wzrastała liczba mieszkańców - pod koniec lat '20 XX w. przekroczyła 200 tysięcy, z czego ponad trzydzieści procent stanowili Żydzi.
W czasie drugiej wojny światowej zniszczeniu uległo 25% praskiej zabudowy. Były to głównie budynki przemysłowe. Dzięki niewielkiej skali strat, w porównaniu do reszty Warszawy, to właśnie na Pradze miały swoje tymczasowe siedziby władze państwowe i miejskie.
Propagandowe hasło: "Cała Polska odbudowuje swoją stolicę" nie dotyczyło jednak Pragi. Prawy brzeg Wisły pozostał na uboczu. Z biegiem czasu postępowała degradacja zabudowy. Przypadkowi mieszkańcy, nierzadko z marginesu społecznego, walnie się do tego przyczyniali. Nie wykonywano żadnych remontów, skazując niegdysiejsze praskie perełki architektoniczne na powolną zagładę.
Dziś Praga znowu zyskuje na znaczeniu. Pojawiają się artyści, powstają klimatyczne knajpki. Dzielnica się aktywizuje. Ratowane są praskie zabytki. Jednym słowem, zmienia się wizerunek dzielnicy. Fundacja Kazantyp również chce mieć w tym swój wkład.

 

 

Na podstawie:

• M.Pilich, Warszawska Praga. Przewodnik, Warszawa 2005, Fundacja "Centrum Europy",
• D. Wilkiewicz, Ulice i uliczki naszej Pragi, Warszawa 1999, Towarzystwo Przyjaciół Pragi.